طرح درس شماره :6

مشخصات :

نام درس : علوم پایه : پنجم مقطع : ابتدایی

موضوع درس : اهرم چیست؟

تهیه کنندگان : زینب کریمی – زینب سعیدیان

زمان : 40 دقیقه تعداد دانش آموزان : 21 نفر

اهداف :

هدف کلی:

دانش آموزان با اهرم و سطح شیب دار آشنا می شوند 0

هدف های جزیی :

1 - دانش آموزان اهرم را به عنوان یک وسیله ای که کار را آسان می کند بشناسند0

2 - قسمت های مختلف یک اهرم را تشخیص دهند 0

3 - استفاده از سطح شیب دار را در جا های مختلف بدانند 0

4 - اشکال مختلف اهرم را درک کنند 0

هدف های رفتاری :

1 - اهرم را تعریف کنند ، دو مثال بزنند0(دانش)

2 - قسمت های اصلی یک اهرم را ترسیم کنند 0(مهارتی)

3 - استفاده از سطح شیب دار در جاهای مختلف را توضیح دهند0 ( مهارتی)

4 - اشکال مختلف اهرم ها را نام ببرند0(دانش)

5 - رابطه بین شیب و طول سطح شیب دار را بیان کنند0(مهارتی)

نکات کلیدی :

اهرم – سطح شیبدار – طول سطح شیب دار – تندی سطح شیب دار

مواد و وسایل مورد نیاز :

تخته – ماشین اسباب بازی – قیچی – نوشابه باز کن – ترازو – میله ی بلند – خط کش

فضا و مدل کلاس :

کلاس درس معمولی با تشکیل گروههای کوچک

روشها و راهبردهای انتخابی برای تدریس :

روش ساخت گرایی

راهبرد ایجاد انگیزه :

بچه های عزیز آیا می توانید بگویید که در شکل زیر که نظیر آنرا خوانده اید ، درون مربع چه عددی باید نوشت ؟

4 متر 2 متر

بچه ها به این شکل چه می گویند ؟

بچه ها امروز می خواهیم با تلاش و فعالیت شما درباره ی اهرم و کاربرد آن بیشتر یاد بگیریم

ارزشیابی تشخیصی :

1- برای انجام هر حرکتی به چه چیز نیاز داریم ؟

2- چه وقت به جسم نیرو وارد می کنیم ؟

3- نیرو چیست ؟

4- وقتی جسمی در جایی ساکن باشد چگونه حرکت می کند ؟

اجرای مراحل روش

مرحله اول : کاوش و جستجو

معلم : در توضیحات قبل ، برای شما دو سوال مطرح نمودم و نظیر آن سوال چنین است ؟

1 – در شکل روبرو میله در حال تعادل است ، درون مربع چه عددی باید نوشت ؟

4 متر 2 متر

2 - در شکل مورد نظر به آن میله چه می گوییم و از چه قسمت های درست شده است ؟

ما این دو مسئله و سوال را به کمک یک میله و تکیه گاه و سطل پر از سنگ قبلا انجام دادیم ، در آن طرفی از تکیه گاه که علامت سوال است باید عددی بگذاریم که با طرف دیگر تکیه گاه برابر باشد ، خوب تلاش کنید

مرحله دوم : تفهیم و استنباط

معلم : همه ی شما به خوبی تلاش کردید . اکنون هر گروه به جلوی کلاس بیایید و یافته های خود ر امطرح کند و دلایل خود ر ابرای اثبات مسائل ارائه دهد . بقیه ی دانش آموزان هم به دقت گوش بدهند و اگر از روش کار گروه گزارش دهنده سوال یا انتقادی دارند بیان کنند ، به این ترتیب همه گروهها برای ارائه ی گزارش آماده می شوند و کار خود را به آگاهی همه می رسانند . اگر دانش آموزان نتوانند به پاسخ مورد نظر دست یابند ، معلم می تواند راهنمایی لازم را ارائه دهد و اطلاعات ناکافی دانش آموزان را سامان دهد

مرحله سوم : توسعه و تعمیم

معمولا در این مرحله ، مفاهیم تولید شده اعتبار یابی می شود

معلم : متشکرم . شما توانستید پاسخ سوالها را با تلاش خود پاسخ گویید .

حالا وسایل و ابزارهایی دیگر را سراغ دارید که نوعی اهرم می باشند ؟

آنها را از دوستان خود در گروهها بپرسید تا پاسخ را در یابید

حالا برای اینکه کاربرد اهرم ها در جاهای دیگر را بهتر یاد بگیرید و گروههای 5 نفری تشکیل دهید

می خواهیم به کمک یک تخته و تکیه گاه و یک وزنه ، اهرمی را درست کنید که به صورت شیب دار باشد و اندازه طول شیب ها در گروه ها متفاوت باشد و پاسخ دهید کدام یک از سطوح شیب دار کمک بیشتری به ما می کنند ؟

معلم : از زحمات همه ی گروهها تشکر می کنم

گروهها هر کدام از روشهای زیراستفاده نموده اند

گروه 1 : 21 7

گروه 2 : 40 10

گروه 3 : 30 15

دانش آموزان : طول سطح شیب دار را بر ارتفاع آن تقسیم می کنیم هر چه عدد بدست آمده بزرگتر باشد کمک سطح شیب دار برای ما بیشتر است یعنی به نیروی کمتری نیاز داریم

مرحله چهارم : بررسی و ارزشیابی

معلم : حالا می توانیم یک بار دیگر به فرایند ها و کاوش ، تفهیم و توسعه دقت کنیم و با هم به کنترل روشهای مطرح شده بپردازیم. حالا به نظر شما کدام روشها بهتر و قابل قبول تر است؟ پس هر روشی را که قبول دارید به منزله ی پاسخ صحیح و قابل ارائه ، منظور دارید تا جلسه ی دیگر ،به کتاب ها و منابع گوناگون مراجعه کنید و نظر دیگران را هم جویا شوید 0

ارزشیابی پایانی :

1 - - کدام مورد از وسایل زیر اهرم نیست ؟

الف ) قیچی ، در قوطی باز کن ب ) فرغون ، پاروی قایق

ج ) نردبان د ) دم باریک ، جارو

2 - کدام مورد از نمونه های سطح شیبدار است ؟

الف) الوار ، پلکان متحرک ب) سرازیری و سربالایی جاده ها

ج ) کف شیب دار تئاترها و تالارها د ) همه موارد

3 - سه قسمت اصلی یک اهرم را نام ببرید .

4- کدام نوع از سطح شیب دارها کمک بیشتری به ما می کنند ؟

5 – از سطح شیب دار در چه جاهایی استفاده می شود ؟

ارائه تکلیف

الف ) تکلیف تمرینی

1 - تکلیف فکر کنید صفحه 36 کتاب و تحقیق فکر کنید صفحه 37 کتاب را انجام دهید0

ب ) تکلیف بسطی و خلاقیتی :

1 – موارد استفاده اهرم و سطح شیب دار را در محل زندگی خود تحقیق کنید و طی گزارش به کلاس بیاورید 0

2 - کار استخوان بازو در انسان چیست ؟

طرح درس شماره :7

مشخصات:

نام درس : علوم مقطع : ابتدایی پایه : پنجم

موضوع درس : ماشین چیست ؟

تهیه کنندگان : زینب کریمی - زینب سعیدیان

زمان : 45 دقیقه تعداد دانش آموزان : 20 نفر

اهداف :

هدف کلی :

آشنایی دانش آموزان با ماشین و انواع آن

اهدف جزیی :

1 - ماشین را بشناسند 0

2 - انواع ماشینها را بدانند 0

3 - تفاوت انواع ماشینها را بفهمند 0

4 - ماشین ها نیروی خود را از کجا می آورند را درک کنند0

اهداف رفتاری :

1 - ماشین را تعریف کنند ( مهارتی )

2 - انواع ماشین ها را نام ببرند ( دانستنی )

3 - ماشین پیچیده و ساده را مقایسه کنند ( مهارتی )

4 - توضیح دهند که ماشین ها نیروی خود را از کجا می آورند ( مهارتی )

5 – با رسم جدول ، ماشینهای ساده و پیچیده را از هم جداکنند ( مهارتی )

نکات کلیدی :

ماشین ، ماشین پیچیده ، ماشین ساده ، نیرو

مواد و وسایل مورد نیاز :

چند ماشین ساده مانند : چاقو ، قیچی ، انبردست ، فندق شکن ، قرقره پرچم ، پیچ گوشتی ، دوچرخه اسباب بازی ، ماشین اسباب بازی

فضا و مدل کلاس :

کلاس درس معمولی با تشکیل گروهها

روشها و راهبردهای انتخابی برای تدریس :

روش بحث گروهی

راهبرد ایجاد انگیزه :

معلم : پس از سلام و احوال پرسی و گفتگوی صمیمانه یکی از روشهای ایجاد انگیزه را انتخاب می کند و می گوید

کی ام ، چه ام ، زین دارم ، لباس رنگین دارم ، ارزون و با ارزش ام ، وسیله ورزش ام ، حالا بگید کی هستم ، روی زمین نشستم

خوب بچه ها جواب شعر ما چه می شود ؟ وقتی بچه ها جواب دادند دوچر خه ، معلم می گوید امروز می خواهیم در مورد وسیله هایی مانند دوچرخه با شما صحبت کنم

ارزشیابی تشخیصی :

1 - اهرم چیست ؟

2 - اهرم از چه قسمت هایی تشکیل شده است ، نام ببرید ؟

3 - از سطح شیب دار در چه جاهایی کمک می گیریم ؟

4 - با چه وسیله ای به مسافرت می روید ؟

اجرای روش بحث گروهی

مرحله اول : انتخاب موضوع

موضوع بحث مطابق سرفصل درس انتخاب می شود تحت عنوان:ماشین چیست ؟ به چند نوع تقسیم می شود ؟

و نیروی خود را از کجا بدست می آورند.

مرحله دوم : یافتن زمینه های مشترک برای بحث

ممکن است دانش آموزان شرکت کننده در بحث گروهی اطلات زیادی درباره ی موضوع بحث نداشته باشند در این حالت جریان بحث کند یا متوقف می شود ، برای رفع این مشکل ، معلم باید بر اساس دانش و اطلاعات خود در زمینه ی بحث اقداماتی انجام دهد . یعنی در مورد ماشینها و انواع آنها صحبت کند و به تشریح واژه های کلیدی بپردازد

مرحله سوم : بیان هدف های آموزشی

یکی از مشکلات مهم در بحث های گروهی ، انحراف گفتگوها از مسیر اصلی است . بیشتر اوقات در بحث های گروهی مسائلی مطرح می شود که خارج از موضوع است و جریان مباحثه را به اهداف تعیین شده نمی رساند ، برای رفع این مشکل معلم باید هدفهای مورد نظر را تشریح کند ، مثلا بگویید در این بحث گروهی می خواهیم تعریف ماشین و انواع ماشین ها و نیرویی که آن ماشین ها بدست می آورند را بدانیم . پس برای رفع موانع روشهای دلخواه خود را ارائه بدهیم . بنابراین باید در پایان جلسه ، به هدفهایی برسیم تا بتوانیم کاربردهای ماشین ها را در زندگی یاد بگیریم .

مرحله چهارم : هدایت جریان بحث

در این مرحله با برنامه ریزی قبلی دانش آموزان به نوبت نظرات خود را ارائه می دهند ، ناظر جلسه به دقت بحث را زیر نظر می گیرد و منشی کلیات مباحث را ثبت می کند و معلم فقط نظارت بر اجرای صحیح بحث را برعهده می گیرد 0

مرحله پنجم : نتیجه گیری و اعلام مشترک و مورد توافق

در پایان مسئول یا منشی جلسه نتایج بحث را در حکم مفاهیم مشترک و مورد توافق اعلام می کند . در این بحث مشاهده کنندگان نیز می توانند نظر خود را بیان دارند 0

ارزشیابی پایانی :

1 - ماشین پیچیده چگونه به وجود می آید ؟

2 - آیا دوچرخه یک ماشین پیچیده است ؟

3 - ماشین ها نیروی خود را از کجا بدست می آورند ؟

4 - استفاده از نیروی ماهیچه ها در کدام مورد کاربرد دارد ؟

الف)ماشین ساده ب) همه ی ماشین ها ج) ماشین های پیچیده

5 - همه ی ماشین هادر0000000 نیرو به ما کمک می کنند 0

الف) افزایش ب) سرعت اثر ج) افزایش مسافت د) انتقال

ارائه تکالیف

تکالیف تمرینی :

1 – در محیط اطراف خود چند ماشین ساده و چند ماشین پیچیده فهرست وار بنویسند و به کلاس گزارش دهند 0

تکالیف خلاقیتی :

1 - چند ماشین ساده نام ببرید که در کمک کردن کارها ، نیرو و جسم در یک جهت حرکت می کنند .

طرح درس شماره : 8

مشخصات :

نام درس : علوم مقطع : ابتدایی پایه : پنجم

موضوع درس : نورورنگ ( چشمه های نور )

تهیه کنندگان : زینب کریمی –زینب سعیدیان

زمان : 40 دقیقه تعداد دانش آموزان : 20 نفر

اهداف :

هدف کلی :

دانش آموزان با نور و رنگ و چشمه های نور آشنا می شوند0

هدفهای جزیی :

1 - بدانند که نور یکی از شکل های انرژی است 0

2 - چشمه ی نور طبیعی و مصنوعی را بشناسند 0

3 - بفهمند برای این که جسمی دیده شود باید به آن نور بتابد

هدفهای رفتاری :

1 - یکی از شکل های انرژی را نام ببرد ( دانستنی )

2 - چشمه ی نور را تعریف کنند 0(دانش )

3 - چشمه ی نور طبیعی و مصنوعی را باهم مقایسه کنند ( مهارتی )

4 - شرح دهند که اجسام چگونه دیده می شوند (مهارتی)

5 - نمونه هایی از چشمه های نور طبیعی و مصنوعی را مثال بزنند0

نکات کلیدی :

نور – رنگ - چشمه ی نور – چشمه نور طبیعی – چشمه نور مصنوعی

مواد ووسایل مورد نیاز:

شمع روشن – چراغ قوه – کرم شب تاب - تصویر خورشید ، تصویر ستاره – تصویر رعد وبرق – گچ – تخته سیاه

فضا و مدل :

کلاس درس معمولی تشکیل گروهها با تعداد افراد مساوی

روشها و راهبردها برای تدریس :

روش استقرایی

ایجاد انگیزه :معلم بایک شمع روشن وارد کلاس می شود وشمع راروی میز قرار می دهدوتوجه بچه ها را به ان جلب می کند 0

ارزشیابی تشخیصی :

1 - شکلهای مختلف انرژی را نام ببرید ؟

2 - سایه چگونه تشکیل می شود ؟

3 - باز تابش نور چگونه است توضیح دهید ؟

4 - شرایط دیدن یک جسم را بیان کنید ؟

اجرای روش :

مرحله اول : برشماری فهرست مطالب

معلم : یک صفحه کاغذ و یک خود کار بردارید هر چه درباره ی چشمه ی نور می دانید فهرست کنید 0

دانش آموزان نام چشمه های نوری که می شناسند می نویسند 0

حالا از چند نفرمی خواهیم که فهرست خود را بخوانند ( معلم چند دانش آموز را انتخاب می کند )

حالا گروه تشکیل دهید و با همفکری هم یک فهرست گروهی تنظیم کنید

دانش آموزان با مشارکت اعضای هر گروه و تجربیات شخصی فهرست کاملتری ارائه می دهند در این راهبرد حس مشارکت جویی و همفکری و هم اندیشی تقویت می شود 0

معلم : از سر گروهها می خواهم فهرست گروه خود را بخوانند .0

سر گروهها فهرست های خود را ارائه می دهند و از این طریق اطلاعات همه ی دانش آموزان گسترش می یابد و دانش به وسیله همه ی فرا گیرندگان تولید می گردند و با بهره گیری از مطالب دیگر گروهها فهرست خود را کاملتر می کنند

مرحله دوم : گروه بندی بر اساس ویژگیها

معلم : از همه بچه ها می خواهد فهرست خود را به دو بخش چشمه ی نور طبقه بندی کنند0

دانش آموزان با راهنمایی معلم یک جدول دو ستونی رسم و آن را تکمیل می کنند 0

ممکن است آنان نتوانند چشمه ی نور مصنوعی را در یک ستون و چشمه ی نور طبیعی را در ستون دیگر بنویسند

چشمه ی نور طبیعی
چشمه ی نورمصنوعی

معلم : دو نفر از سرگروها گروه بندی خود را بخواند و بقیه دقت کنند اگر کسی نظری داشت می تواند نظرش را بگویید و فهرست خود را کاملتر کند

مرحله سوم : عنوان دهی و نام گذاری

معلم : اکنون برای هر گروه چشمه های نور ، نام مناسب انتخاب کنید0

دانش آموزان ضمن تشکیل گروه ، فهرست کامل شده را نام گذاری می کنند و ممکن است بعضی از گروهها به جای واژه مصنوعی و طبیعی کلمات دیگری انتخاب کنند 0

معلم : وقت تمام شد حالا از سرگروهها می خواهم نام گذاری گروه خود را بگویند و اعضای گروه دیگر توجه کنند 0 هر سر گروه باید عنوان های گروه خود را ارائه دهد و گروههای دیگر با ذکر دلیل آن را رد یا قبول کنند 0

نتیجه مرحله دوم فهرست تکمیل شده به صورت زیر در می آید

چشمه ی نورطبیعی
چشمه نور مصنوعی

مرحله چهارم و پنجم : تشخیص جنبه های شاخص و کشف روابط

معلم : چشمه ی نور طبیعی و مصنوعی چه ویژگیهایی دارند ، ویژگیهای هر طبقه را بیان کنید؟0

دانش آموزان به ویژگیهای خدادادی بودن و دست ساخت انسان فهرست می کنند 0

در این قسمت ابتدا کار به صورت انفرادی وسپس به طور گروهی انجام می شود

نام چشمه نور
طبیعی
مصنوعی
خدادادی یاساخت انسان

مرحله ششم : استنباط و تعمیم

معلم : تا این مرحله ، مفهوم چشمه های نور طبیعی و مصنوعی را و روابط آنها را درک کردید حالا آنچه را که فهمیدید در چند جمله بنویسید سپس با اعضای گروه مشورت کنید 0

بقیه ی نتایج را هم یادداشت کنید آنگاه مفاهیم را به صورت تعریف بیان کنید 0

دانش آموزان به سوال و درخواست معلم پاسخ می دهند

مرحله هفتم : پیش گویی و توضیح پدیده های جدید(فرضیه سازی )

معلم : مطمئنم که مطالب مورد نظر را یاد گرفتید . اگر موافق هستید دو چشمه نور را نام می برم شماحدس بزنید جزء کدام گروه است 1 - کرم شب تاب 2 - شمع روشن

دانش آموزان ابتدا به صورت فردی و سپس به صورت گروهی حدس می زنند و می نویسند که این چشمه نور در کدام دسته قرار می گیرد هر حدسی که آنان بزنند یک فرضیه تلقی می شود 0

مراحل هشتم و نهم:پشتیبانی از فرضیه ها و تصدیق پیش گویی ها

معلم : سر گروهها باید در مورد فرضیه گروه خود بحث کنند و با همفکری اعضای گروه ، دلایل قابل قبولی ارائه دهند0

دانش آموزان پس از بحث گروهی ، از فرضیه های خود دفاع می کنند 0 دیگران نیز در این مورد به قضاوت می پردازند . در نهایت فرضیه ها رد یا تایید می شود0

فرضیه های قابل قبول در حکم دست آورد های علمی روی تخته نوشته و به فهرست اولیه اضافه می شود . معلم هم با طرح نکات جدید نحوه فرضیه سازی و دفاع دانش آموزان را بررسی و کنترل می کند

ارزشیابی پایانی :

1 - ماه جزء کدام یک از چشمه های نور است ؟چرا ؟

2 - کدام یک از عبارتهای زیر چشمه ی نور طبیعی و کدام یک مصنوعی است داخل پرانتز بنویسید

ستاره ( ) کرم شب تاب ( ) خورشید ( ) شمع روشن ( )

3 - چشمه ی طبیعی نور و گرمای زمین چه نام دارد ؟

4 - برای دیدن جسمی که از خود نور ندارد باید :

الف ) منبع نوری وجود داشته باشد ب) نور پس از برخورد به جسم باز تابیده شود و به چشم برسد

ج ) نور به جسم برخورد کند د)همه مواردلازم است

ارائه تکلیف :

معلم با توجه به اهداف درسی و علائق دانش آموزان ، به آنان تکلیف می دهد

تکلیف بسطی خلاقیتی :

تحقیق کنید که چرا استفاده از چشمه ی طبیعی نور بهتر از چشمه ی مصنوعی است ؟

طرح درس شماره:9

مشخصات :

نام درس :علوم پایه : پنجم مقطع : ابتدایی

موضوع درس : رنگ های نور

تهیه کنندگان : زینب کریمی – زینب سعیدیان

زمان :40 دقیقه تعداد دانش آموزان:20 نفر

اهداف :

هدف کلی :

آشنایی دانش آموزان با رنگهای تشکیل دهنده نور خورشید

اهدا ف جزیی:

1 - بدانندکه نور خورشید از رنگهای گوناگون تشکیل شده است 0

2 - باوسایلی که در اختیار دارند نحوه ساختن رنگین کمان را بیاموزند0

3 – با دیدن رنگین کمان به قدرت و عظمت خداوند پی برده و سپاسگزار باشند

4 - کاربرد منشور را بدانند 0

اهداف رفتاری :

1 - رنگهای تشکیل دهنده نور خورشید را نام ببرند ( دانستنی )

2 – با استفاده از وسایلی که در اختیار دارند رنگین کمان بسازند ( مهارتی )

3 - منشور را تعریف کنند ( مهارتی )

4 - نقاشی رنگین کمان را روی یک صفحه کاغذ با در نظر گرفتن ترتیب رنگ ها با علاقه ترسیم کنند ( نگرشی )

نکات کلیدی :

رنگهای نور – منشور – رنگین کمان

مواد و وسایل مورد نیاز :

سی دی ، لوله خودکار بیک ، منشور ، شیلنگ آب با توصیه لازم در خصوص صرفه جویی آب

فضا و مدل کلاس :

کلاس معمولی و حیاط مدرسه

روشها و راهبردهای انتخابی برای تدریس :

روش حل مساله

راهبرد ایجاد انگیزه :

معلم : با قرار دادن چند سی دی در مقابل نور آفتاب رنگین کمان بزرگی در سقف کلاس ایجاد می کند و توجه دانش آموزان را به رنگهای مختلف نور خورشید جلب می نماید و از آنها می پرسد که آیا تا کنون رنگین کمان دیده اید ؟

امروز می خواهیم دلیل تشکیل رنگین کمان و رنگهای نور را یاد بگیریم 0

ارزشیابی تشخصی :

1 – مسیر و حرکت نور است

الف) مایل ب) مستقیم ج) پراکنده د) اریب

2-نور

الف) موجب دیدن اجسام می شود ب)یکی ازشکلهای انرژی است

ج) در برخورد با اجسام تیره از آنها عبور نمی کند و جذب آنها می شود د)همه موارد

3 – نور در برخورد با سطح صیقلی چه می شود ؟

4 – هر چه رنگ جسمی روشن تر باشد نور را

الف ) کمتر بازتابش می کند ب ) بیشتر جذب می کند

ج ) بیشتر بازتابش می کند د ) بیشتر عبور می کند

اجرای مراحل روش

مرحله نخست :مشخص کردن مساله

معلم : بچه ها امروز مسئله ای پیش روی ماست که می خواهیم با یک روش علمی آنرا بررسی کنیم 0 همان طور که می دانید ، یکی از ویژگی های بارز یک محقق و دانشمند ، شناخت مسئله ، بررسی آن و رسیدن به یک واقعیت علمی است 0 در این درس ، باید بسیاری از موقعیت های کار تحقیق را تجربه کنید و بکوشید در مدار علم و تفکر منطقی و حدس و گمان علمی حرکت کنید 0 بنابراین ، حوصله ، جدیت و مقاومت ، در این کار نقش مهمی ایفا می کند

مسئله ی امروز ما این است : دلیل تشکیل رنگ های مختلف از نور چیست ؟

چرا رنگین کمان تشکیل می گردد ؟

همه ی شما واژه های بکار رفته در این مسئله را درک می کنید اما اگر در مورد مفاهیم اشکالی دارید ، سوال کنید

مرحله دوم :جمع آوری اطلاعات برای ساخت فرضیه

معلم : برای اینکه بتوانید جواب هایی برای سوالات پیدا کنید باید از مطالعه کتاب و گفتگو با دوستان ، به جمع آوری اطلاعات بپردازید زیرا ارائه یک فرض به پیش دانسته ها نیاز دارد

مرحله سوم :فرضیه سازی

پس از بررسی های مقدماتی ، هر یک از دانش آموزان به صورت انفرادی یا گروهی ( ترجیحا گروهی ) فرضیه های پیشنهاد می کنند طبیعی است که ممکن است اکثر فرضیه ها نادرست باشد اما لذت روش حل مسئله در این است که با تحقیق و بررسی علمی ، به درستی و نادرستی فرضیه ها پی ببریم ، بعضی ها گمان می برند که ثابت کردن درستی فرضیه کار ارزشمندی است و اگر فرضیه ای ثابت نشود ، کاری انجام نشده و تحقیق شکست خورده است در حالی که چنین نیست و فرایند فرضیه سازی نحوه بررسی و کنترل آن بسیار مهم است و نتیجه ای ، اعم از مثبت یا منفی از اعتبار علمی فعالیت نمی کاهد

باید توجه داشت که امکان دارد دانش آموزان ، فرضیه های زیر را پیشنهاد کنند

گروه 1 : دلیل تشکیل رنگهای مختلف و رنگین کمان از نور ، تغییر سرعت نور است 0

گروه 2 : دلیل تشکیل رنگهای مختلف و رنگین کمان از نور ، رنگین بودن نور است 0

گروه 3 : دلیل تشکیل رنگهای مختلف و رنگین کمان از نور ، تجزیه نور می باشد 0

گروه 4 : دلیل تشکیل رنگهای مختلف و رنگین کمان از نور ، برخورد نور با سطح صیقلی است 0

گروه 5 : دلیل تشکیل رنگهای مختلف و رنگین کمان از نور ، سفید بودن نور است 0

مرحله چهارم : آزمایش و فرضیه

در این مرحله ، معلمان از دانش آموزان می خواهد از فرضیه هایی که ساخته اند ، با دلایل و وسایل مورد نیاز از آنها دفاع کنند در اینجا ، منظور از بررسی فرضیه این است که دانش آموزان ، متغیرهای اعلام شده در فرضیه ها با وسایل و محیط گوناگون آزمایش کنند 0

به این ترتیب اگر گروهی دلیل تشکیل رنگ های مختلف نور و رنگین کمان را برخورد نور با سطح صیقلی را فراهم نمایند و نور را در آن مشاهده کنند

مرحله پنجم : نتیجه گیری ، تعمیم و کاربرد

معلم : از تلاش شما متشکرم ، من بدون آنکه به نتایج فکر کنم ، تلاش را مثبت ارزیابی می کنم که به اهداف زیادی رسیده ایم بدین ترتیب گروهها مراحل انجام دادن کار و فرضیه خود را بیان می کنند و نتایجی که بدست آورده اند ، مطرح می کنند و بقیه دانش آموزان نظر خود را بیان کنند ، همه گروهها گزارش خود را ارائه می دهند و در جریان این مرحله ، فرضیه های آنان بررسی و آزمایش می شود در پایان فرضیه های ثابت شده به مشابه یک اصل پذیرفته می شود و تایید می گردد 0 مانند استفاده از شلنگ آب و گلاب پاش در حیاط مدرسه ، استفاده از منشور و سی دی ، به درستی فرضیه پی ببریم و بتوانیم آن را به همه ی موقعیتهای مشابه تعمیم دهیم 0

در پایان درس ، معلم باید ذهن دانش آموزان را به اجرای مراحل تحقیق به روش حل مسئله در امور زندگی جلب کند و از آنان بخواهد برای رسیدن به اهداف خود ، اطلاعات صحیحی جمع آوری کنند و به بررسی و تجزیه و تحلیل آنها بپردازد0

ارزشیابی پایانی :

1 - برای تجزیه نور از کدام یک از وسایل زیر استفاده می شود؟

الف ) عینک ب ) منشور ج ) تلسکوپ د ) عدسی

2 - معمولا در چه موقعی در آسمان رنگین کمان تشکیل می شود ؟

3 – نور سفید به چه رنگ هایی تجزیه می شود ؟

4 - تجزیه نور خورشید در برخورد با منشور به دلیل000000 رنگ ها است 0

الف ) مقدار تشکیل دهنده ی ب ) شباهت

ج ) اختلاف حجم د ) اختلاف سرعت

5 - رنگهای رنگین کمان به ترتیب عبارتند از : قرمز ، نارنجی ، زرد و 000000000

الف ) سبز ، بنفش ، آبی ، نیلی ب ) سبز ، آبی ، نیلی ، بنفش

ج ) سبز ، آبی ، بنفش ، نیلی د ) آبی ، نیلی ، سبز ، بنفش

ارائه تکالیف :

الف : تکلیف تمرینی :

1 - با چه آزمایش هایی می توان نور را تجزیه کرد ؟ در منزل آزمایش کنید 0

2 - پایین ترین رنگ در رنگین کمان کدام است ؟

ب:تکلیف خلاقیتی :
در منزل فکر کنید که چگونه می توان از طریق منشور رنگ های تجزیه شده رنگ سفید را دوباره به رنگ سفید تبدیل کرد و به کلاس گزارش دهید ؟